معرفی انواع سپتیک تانک + مزایای هر کدام از آنها

سپتیک تانک‌ها جزء پرکاربردترین انواع مخازن هستند که در جهت تصفیه اولیه فاضلاب واحد‌ها و ساختمان‌های مسکونی، تجاری، اداری، آشپزخانه‌ها و ... نصب و استفاده می‌شوند. ما در مقاله‌ای تحت عنوان سپتیک تانک چیست به ماهیت و کاربرد این دسته از مخازن پرداخته‌ایم که در صورت علاقه می‌توانید آن را مطالعه نمایید. در این مقاله نیز قصد داریم تا انواع مخزن سپتیک را ذکر نموده و مزایا و معایب آن‌ها را تشریح نماییم.

انواع سپتیک تانک ( مخزن سپتیک)

سپتیک تانک‌ها را از نظر جنس بدنه به سه دسته تقسیم می‌کنند که هر یک از آن‌ها مزایا و معایب جداگانه‌ای دارند. این سه دسته از انواع سپتیک تانک عبارت‌اند از:

• سپتیک تانک بتنی
• سپتیک تانک آجری
• سپتیک تانک پلی‌اتیلن

وقتی درباره انواع سپتیک تانک صحبت می‌شود، تفاوت اصلی این مدل‌ها فقط در اسم و جنس نیست، بلکه در عمل روی موضوعاتی مثل احتمال نشت، سختی حمل‌ونقل، دوام در برابر فشار خاک و طول عمر اثر می‌گذارد. به همین دلیل، قبل از انتخاب هر مدل بهتر است کاربر بداند سپتیک تانک بتنی با وجود استحکام، به‌خاطر وزن بالا و امکان نفوذپذیری از بدنه یا درزها می‌تواند چالش‌زا باشد و سپتیک تانک آجری هم به‌دلیل مقاومت پایین‌تر و ایجاد ترک در اثر نشست زمین، معمولاً از نظر کارشناسان گزینه مطمئنی برای استفاده بلندمدت نیست. این تفاوت‌ها باعث می‌شود مقایسه این سه مدل، فقط یک معرفی ساده نباشد و مستقیماً روی کیفیت اجرا و شرایط محیطی پروژه اثر بگذارد. این سه دسته از مخازن سپتیک در معیارهایی مانند قیمت، نفوذپذیری، ضخامت، وزن، طول عمر، مدت زمان لازم برای تولید و ... با یکدیگر تفاوت دارند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

این مطلب را هم حتما بخوانید: اشتباهات رایج در خرید مخزن آب چیست؟

سپتیک تانک بتنی

سپتیک تانک بتنی، انباره‌ای استوانه شکل و عمودی است که در ساخت آن از بتن مسلح استفاده می‌شود. این دسته از مخازن سپتیک دارای عیار 300-400 کیلوگرم بر مترمربع هستند. از جمله نکات مهم در رابطه با این نوع از مخازن، این است  که تولید سپتیک تانک بتنی با عیار پایین‌تر از حد ذکر شده، باعث افزایش نفوذپذیری و تولید با عیاری بالاتر از این حد، موجب ترک‌خوردن بتن در زمان خشک‌شدن می‌شود. از آنجایی که جنس بتن استفاده شده این دسته از مخازن سپتیک با طول عمر آن‌ها رابطه‌ای مستیقیم دارد، این نکته در تولید این نوع مخزن حائز اهمیت است. از جمله معایب سپتیک تانک‌های بتنی می‌توان به وزن بسیار زیاد، نفوذپذیری و نشت فاضلاب از بدنه و درزهای آن اشاره نمود. این عیب بزرگ، باعث می‌شود که محیط اطراف سپتیک بتنی (خاک) آلوده گردد و به زیست محیط آسیب وارد شود. در کنار این موضوع، خوردگی آرماتورها و تخریب بتن، از دیگر مواردی هستند که سبب نشت فاضلاب از بدنه و درزهای مخزن سپتیک بتنی می‌گردند. وزن زیاد این محصول حمل‌ونقل و جابه‌جایی آن را سخت کرده است.

سپتیک تانک آجری

سپتیک تانک آجری، یکی از انواع سپتیک تانک است که با استفاده از مصالح ساختمانی ساخته می‌شود. معمولاً در تولید این نوع از مخازن از آجر، سنگ و یا بلوک‌های سیمانی استفاده می‌کنند و روی آن‌ها را با ملات ماسه سیمان می‌پوشانند. از معایب بزرگ این نوع از تانک‌ها باید مواردی همچون مقاومت پایین، امکان جابه‌جایی، نفوذپذیری بالا، طول عمر کوتاه، آسیب به زیست محیط و ... را نام برد. دیواره‌ها و کف سپتیک تانک آجری، مقاومت بسیار پایینی دارند و بعد از مدت کوتاهی از ساخت، در اثر فشارهای جانبی و نشست زمین، دچار ترک‌ها و درزهای متعددی می‌شوند که فاضلاب از طریق این درزها به خاک‌های اطراف راه پیدا می‌کند. بر اثر نشت فاضلاب درون این مخازن به خاک‌های اطراف، این خاک‌ها آلوده می‌شوند و زیست محیط آسیب قابل‌توجهی می‌بیند. به طور کلی کارشناسان و متخصصان استفاده از مخزن سپتیک آجری را به دلیل معایبی که دارند، به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‌کنند.

سپتیک تانک پلی‌اتیلنی

سپتیک تانک پلی‌اتیلن، یکی از انواع سپتیک تانک است که امروزه استفاده گسترده‌ای از آن صورت می‌گیرد. پلی‌اتیلن، نوعی پلیمر است که از آن برای تولید بسیاری از محصولات و مخازن استفاده می‌شود. سپتیک‌تانک‌های پلی‌اتیلنی به سبب ویژگی‌ها و مزایای متعددی که دارند، توانسته‌اند به پراستفاده‌ترین نوع سپتیک تانک تبدیل شوند. سپتیک تانک‌های پلی‌اتیلن، از نظر ضخامت به دو نوع تک جداره و دوجداره تقسیم می‌شوند. سپتیک تانک تک جداره، دارای ضخامتی حداکثر 12 میلیمتر است. این دسته از سپتیک‌ها به دلیل عدم ضخامت بالا، امکان دفن بدون دارابودن اتاقک یا دیوار مخصوص را ندارند. اما سپتیک‌های دو جداره ضخامتی تا 100 میلیمتر نیز دارند. ضخامت قابل‌توجه این نوع از مخازن سپتیک پلی‌اتیلنی، باعث شده است تا امکان دفن آن‌ها بدون هیچ دیوار یا اتاقک مخصوص وجود داشته باشد.

این مطلب را از دست ندهید: مخزن آب مناسب برای ویلا

یکی دیگر از تقسیم‌بندی‌های سپتیک تانک‌ها پلی‌اتیلن، به صورت سپتیک بفل‌دار و سپتیک بدون بفل است. بفل، در واقع یک دیواره است که مخزن را به دو قسمت تقسیم می‌کند. این دیواره از کف تا نزدیکی‌های سقف مخزن کشیده شده که بخش بالای آن را، دیواره‌ای توری‌شکل تشکیل می‌دهد. نحوه کارکرد سپتیک بفل‌دار بدین صورت است که فاضلاب ابتدا به درون قسمت اول ریخته می‌شود و سپس با انباشت فاضلاب، مواد جامد و سنگین در بخش اول ته‌نشین شده و مایعات سبک و روغن‌ها روی سطح فاضلاب درون مخزن قرار می‌گیرند. پس از انباشت فاضلاب، این مایعات به درون قسمت دوم که توسط بفل جدا شده است، می‌ریزند. اما نوع دیگر مخزن سپتیک پلی‌اتیلنی، یعنی سپتیک بدون بفل، یک مخزن است که هیچ دیواره جداکننده‌ای ندارد.

در سال‌های اخیر، سپتیک تانک پلی‌اتیلنی به‌دلیل نوع ساخت و آب‌بندی، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است؛ مخصوصاً چون در مقایسه با مدل‌های بنایی و بتنی، نگرانی نشت به خاک اطراف کمتر می‌شود و نصب آن هم معمولاً ساده‌تر است. در همین نوع پلی‌اتیلنی هم انتخاب فقط به “پلی‌اتیلن بودن” محدود نمی‌شود؛ چون از نظر ضخامت، مدل‌های تک‌جداره برای دفن معمولاً نیاز به سازه محافظ دارند، اما مدل‌های دوجداره به‌خاطر ضخامت بالاتر می‌توانند شرایط دفن را راحت‌تر کنند. همچنین اگر سپتیک بفل‌دار باشد، فرآیند ته‌نشینی مواد سنگین و جدا شدن چربی و مواد سبک بهتر مدیریت می‌شود و فاضلاب مرحله‌به‌مرحله به بخش دوم منتقل می‌گردد؛ نکته‌ای که در عملکرد نهایی سپتیک و حتی راحتی تخلیه و نگهداری نقش دارد.

مزایای سپتیک تانک پلی‌اتیلنی

سپتیک‌ تانک پلی‌اتیلنی دارای مزایا و ویژگی‌های منحصربه‌فردی است که موجب به‌صرفه‌بودن خرید و استفاده از آن‌ها می‌شود. این ویژگی‌ها و مزایا را اینگونه می‌توان عنوان نمود:

• مخزن سپتیک پلی‌اتیلنی در برابر خوردگی ناشی از اسید موجود در فاضلاب مقاومت بسیار بالایی از خود نشان می‌دهند.
• به دلیل قالب‌گیری و طراحی خاص این دسته از مخازن، آلودگی‌ها به هیچ عنوان نمی‌توانند به بیرون از آن‌ها منتقل شوند. به عبارت دیگر، این مخازن به طور کامل آب‌بندی شده‌اند.
• نوع دوجداره این مخازن، به میزانی مستحکم و بادوام هستند که فشار وارده از سوی خاک و فاضلاب، موجب آسیب‌دیدن سپتیک تانک‌های پلی‌اتیلنی نمی‌شود.
• نصب این دسته از مخازن بسیار راحت و آسان است.
• از سپتیک‌ تانک پلی‌اتیلن می‌توان هم بر روی زمین و هم در زیر زمین استفاده نمود تا فضایی را اشغال نکند.
• مخازن پلی‌‌اتیلن وزن بسیار سبکی دارند و به راحتی می‌توان آن‌ها را جابه‌جا نمود. همچنین وزن سبک این دسته از سپتیک‌ها، موجب کاهش هزینه‌های مربوط به حمل‌ونقل می‌شود.
• مقاومت و طول عمر بالا در کنار وزن بسیار سبک این دسته از مخازن، موجب شده است تا امکان جابه‌جایی آن‌ها حتی پس از گذشت چند سال از استفاده، میسر باشد.
• وجود دریچه‌های تخلیه و بازدید بر روی سپتیک تانک پلی‌اتیلن، موجب شده است تا تخلیه لجن از مخزن با سهولت بالایی همراه باشد.
• تنها نیاز سپتیک‌ها یک زیرساخت صاف و مسطح بوده و نیازی به انجام عملیات عمرانی برای نصب آن‌ها نیست.
• در صورت استفاده از مخزن سپتیک دو جداره، هیچ نیازی به تعبیه اتاقک یا دیوار حائل وجود ندارد.

انواع سپتیک تانک از نظر ساختار و طراحی

انواع سپتیک تانک فقط به «جنس بدنه» محدود نمی‌شود و خیلی وقت‌ها چیزی که انتخاب را بهتر و بدتر می‌کند، روش ساخت، ساختار داخلی و طراحی کلی مخزن است. از نظر روش ساخت، سپتیک‌ها یا پیش‌ساخته هستند (به‌صورت آماده تولید می‌شوند و در محل نصب قرار می‌گیرند) یا درجا اجرا می‌شوند (در محل پروژه ساخته می‌شوند). مدل‌های پیش‌ساخته معمولاً به خاطر کنترل بهتر روی کیفیت ساخت و آماده بودن قطعات، نصب سریع‌تری دارند و دردسرهای اجرایی‌شان کمتر است؛ در مقابل، اجرای درجا بیشتر به مهارت اجرا و شرایط کارگاه وابسته است و اگر جزئیات آب‌بندی و درزها درست انجام نشود، می‌تواند در آینده مشکل‌ساز شود.

از نظر ساختار داخلی، سپتیک تانک‌ها می‌توانند تک‌محفظه یا دو‌محفظه باشند و بعضی مدل‌ها با بفل (دیواره جداکننده) طراحی می‌شوند تا جریان فاضلاب مرحله‌ای‌تر حرکت کند. این طراحی باعث می‌شود مواد سنگین زودتر ته‌نشین شوند و چربی و مواد سبک‌تر کمتر وارد بخش بعدی شوند؛ یعنی مخزن بهتر تفکیک انجام می‌دهد و در بسیاری از کاربردها، عملکرد پایدارتر و نگهداری راحت‌تری خواهد داشت. در بخش طراحی هم جزئیاتی مثل تک‌جداره یا دوجداره بودن بدنه، نوع دریچه‌های بازدید و تخلیه، و نحوه تقویت دیواره‌ها برای تحمل فشار خاک در نصب دفنی اهمیت دارد؛ چون همین موارد تعیین می‌کنند مخزن تا چه حد برای دفن مناسب است، چقدر به سازه محافظ نیاز دارد و سرویس‌کاری آن در طول زمان چقدر ساده یا دشوار خواهد بود.

سخن پایانی

همانطور که در این مقاله گفتیم، مخازن سپتیک، انواع مختلفی دارند و از آن‌ها استفاده گسترده‌ای صورت می‌گیرد. هر کدام از این انواع، مزایا و معایب به‌خصوصی داشته که از میان تمام انواع سپتیک تانک، نوع پلی‌اتیلنی آن، دارای بیشترین مزایا و بهترین ویژگی‌ها بوده است.

مجتمع پلاستیک طبرستان، بزرگ‌ترین تولیدکننده مخازن پلی‌اتیلن در خاورمیانه

بهترین راه برای خرید سپتیک تانک، خرید از تولیدکنندگان معتبر است که در این رابطه، می‌توان مجتمع پلاستیک طبرستان را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و برترین تولیدکنندگان مخازن پلی اتیلن در سطح ایران و خاورمیانه معرفی نمود. این مجتمع با بیش از 210 نمایندگی رسمی در سطح کشور، محصولات خود را عرضه می‌نماید و مشتریان محترم برای خرید محصولات این مجتمع، می‌توانند به نمایندگی شهر خود مراجعه نمایند. همچنین تمامی افراد برای کسب اطلاعات بیشتر و طرح سؤالات خود می‌توانند با کارشناسان مجتمع پلاستیک طبرستان تماس حاصل نمایند.